Kathedraal op de Nieuwmarkt? Opmerkelijk

Geschreven door Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.     April 16, 2013    
1694   0   0   0   0   0

Dossiers

Moest de Waag, na het vertrek van het Joods Historisch Museum in 1987, nou een kinderboekenmuseum worden, een multimedia-paleis of toch gewoon een café? Als het aan de katholieken had gelegen, had die vraag in de jaren negentig helemaal niet gespeeld. Slopen was immers ook een optie, oordeelden ze al omstreeks 1827, toen aan de orde was of Amsterdam niet een bisdom moest worden bij het herstel van de katholieke hiërarchie. Op de kaalgeslagen plaats, midden op de Nieuwmarkt, zou dan een waardige kathedraal kunnen verrijzen. De kwestie was destijds actueel vanwege het Concordaat van 1827, waarbij het Vaticaan en koning Willem I overeen waren gekomen dat er in het noordelijk deel van het met België Verenigd Koninkrijk twee bisdommen zouden komen, één in Den Bosch en één in Amsterdam. In het geheim, om gedoe met de protestantse bevolking te vermijden, ging een commissie in Amsterdam op zoek naar een geschikte locatie voor een kathedraal. Met het ontwerp werd de stadsarchitect Jan de Greef (1784-1834) belast – geen eenvoudige opdracht voor een Hollandse protestant. Hij tekende een neoclassicistische kerk die met zijn twee torens geïnspireerd lijkt te zijn op de Franse gothische kathedralen. Maar met de afscheiding van België in 1830 verdween de katholieke kwestie voorlopig van de agenda, zodat het plan voor een kathedraal nooit werd uitgevoerd. Wel diende De Greefs ontwerp in 1837 nog als uitgangspunt voor de bouw van de Mozes en Aäronkerk op het Waterlooplein, maar daarna werden de bouwtekeningen veilig opgeborgen in het geheim archief van het ministerie voor Katholieke Eredienst. Daar bleven ze anderhalve eeuw onopgemerkt liggen tot historicus Thomas von der Dunk ze onlangs terugvond en er een boekje over schreef.

Thomas von der Dunk, Een kathedraal voor Amsterdam. De voorgeschiedenis van de Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein, Walburg Pers 2003.

Machiel Bosman
Mei 2003

Powered by JReviews