Meer over bureau Meijerplein, afl. 3: februari 1941

Geschreven door Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.     Juni 04, 2017    
182   0   0   0   0   0

Razzia JDMOp niet veel politiebureaus kwam na mei 1940 de Jodenvervolging zo dichtbij als op het bureau Jonas Daniël Meijerplein. Zeker in februari 1941.

 

Lazarussteeg kln[Op de foto: de in 1967 verdwenen Lazarussteeg, gezien van Waterlooplein naar Jodenbreestraat. Met rechts bureau Jonas Daniel Meijerplein. Links net buiten beeld de Mozes en Aaronkerk.]

In februari 1941 begonnen de Nazi’s én hun geüniformeerde Nederlandse sympathisanten (de WA) steeds provocerender en gewelddadiger op te treden. Op 9 en 11 februari trokken WA-ploegen naar het Waterlooplein, waar ze huizen vernielden en bewoners molesteerden. Maar op die laatste datum stuitten ze op een knokploeg van buurtbewoners, en WA-man Koot  overleefde hun klappen niet.

 

 

 

 

 

Daarover schreef ons Max Arian, oud-redacteur van De Groene Amsterdammer:  
"Van Oorlogsdocumentatie (NIOD) kreeg ik enige tijd geleden inzage in een klein dossier dat me veel inzicht gaf in een belangrijke periode van dit politiebureau in de vroegere Amsterdamse Jodenbuurt.
In februari 1941 waren er vechtpartijen geweest op het Waterlooplein met de WA, waar ook mijn vader Arnold Arian, toen een jonge joodse man,  bij betrokken was en waarbij hij verwond was geraakt. Wat mij opviel aan zijn verhoor en ook van een aantal andere betrokkenen was dat de weergave zodanig was dat  de Duitsers geen belastend materiaal in handen kregen: hij leek een toevallig getroffen passant. Zij moesten dan ook mijn vader toen laten gaan.  De zaak werd een jaar later heropend (door andere politiefunctionarissen?) en in januari werd mijn vader alsnog gearresteerd en een jaar later gedeporteerd."

 

De Duitsers namen gruwelijk wraak op de joodse militanten.  Op zaterdag 22 en zondag 23 februari werd het buurtje rondom het Waterlooplein en het Jonas Daniël Meijerplein hermetisch afgesloten. Alle jonge joodse mannen daar op straat werden met veel geweld opgepakt.  

Het personeel van bureau Meijerplein werd gedwongen te helpen bij de afzetting van de buurt, maar enkelen gaven daar hun eigen invulling aan; ze sommeerden verbaasde joodse mannen zo snel mogelijk het gebied te ontglippen of weigerden hen toegang naar huis te gaan.

Voor zijn tv-serie De Bezetting (1960-1965) interviewde historicus Loe de Jong twee personeelsleden van dit bureau:

Inspecteur Aug. Cammaert (geb. 1911):
“Ik kwam hier op het Jonas Daniel Meijerplein en daar zag ik een ontzaglijke hoop SD’ers en Grüne Polizei, die Joden overal weghaalden. Uit alle mogelijke zijstraten kwamen ze met groepjes,met plukjes Jodenmannen.
Op een gegeven moment dat ik hier dus op het Waterlooplein was, heb ik gezien hoe verschillende SD’ers met Grüne Polizei een deur van een van die huizen inslogen met de kolven van hunb geweesr en hoe die Polizisten, die Grüne Polizei, naar boven holden en hoe er op een gegeven ogenblikk een Jodenman naar beneden gesmeten werd en die kwam als een haas naar beneden rollen, de sstraat op, en toen werd hij zodanig bewerkt met de kolf van een geweer, dat die man half dood op de grond lag.”
Wat hebt u toen hier op het plein gezien?  
“Ja, ik heb toen hier op het plein gezien dat hele rijen met Jodenmannen (die waren hier dus in looppas uit de zijstraten naar toegebracht) hier op hun knieën werden gegooid, geslagen liever gezegd,  ze moeten liggen op hun buik met hun handen voor ze uitstrekt, en daarom heem stonddan die Grüne Polizei. Ze werden geslagen, er waren ook honden bij, ze lieten die honden bijten en dat was zo’n  weerzinwekkendgezicht, je stond er zelf als politieplan bij en je kon eigenlijk niets doen.”

Inspecteur Cammaert wist niet dat er toch hulp geboden werd door politiemannen:

Agent Willem Klaassens (geb. 1887):
Wat was u in die tijd, meneer Klaassens?
“Agent van politie, meneer, Jonas Daniël Meijerplein.
En hebt u die middag nog mensen kunnen redden?
“Ja meneer, wij zagen uit de bioscoop de Tip Top [theater Jodenbreestraat 27 – red.), dat daar de mensen vandaan werden gehaald door de Grüne Polizei. Die dreven dan de mensen naar de Lazarussteeg [ca, 10 meter ten oosten van Mozes en Aäronkerk, zijkant politiebureau; zie FOTO – red.)  en daar lieten ze ze los; de mensen gingen door de Lazarussteeg naar het Waterloopplein en daar werden ze weer opgevangen door de Grüne Polizei die ze transporteerde naar het Meijerplein.  Wij zagen dat en gingen toen naar het bureau -  Kees Roos, die jongen die later gefusilleerd is, en ik – en we deden de achterdeur open in de Lazarussteeg. Toen er weer een transport Joden aankwam, lieten we die mensen allemaal door de achterdeur het bureau binnen.”
Die mensen konden dus onderduiken als het ware, op dat bureau?
“Ja.”
Wat hebt u die middag gevoeld?
“Nou, iets verschrikkelijks. Wij zagen de mensen , die werden getrapt en geschopt over de straat heen en zo werden ze naar het Meijerplein gedreven.,  waar ze op de hurken moesten zitten met de handen om het hoofd. En als ze dan in mekaar zakten, dan kregen ze een klap met de kolf van het geweer, nee, dit was iets verschrikkelijks.”

Klaassens was gelukkig niet de enige die dit zo ervoer. Drie dagen later begon de internationaal unieke Februaristaking.

 

Journalist publicist Max Arian (geb. 1940), oud-redacteur van De Groene Amsterdammer, schreef ons: 
"Van Oorlogsdocumentatie (NIOD) kreeg ik enige tijd geleden inzage in een klein dossier dat me veel inzicht gaf in een belangrijke periode van het politiiebureau in de vroegere Amsterdamse Jodenbuurt.
In februari 1941 waren er vechtpartijen geweest op het Waterlooplien met de WA, waarbij ook mijn vader Arnold Arian, toen een jonge joodse man, bij was betrokken en waarbioj hij gewond was geraakt. Wat mij opviel bij de weergave van zijn verhoor en ook van een aantal andere betrokkenen was dat de weergave zodanig was dat de Duitsers geen belastend materiaal in handen kregen. Ze moesten dan ook mijn vader toen laten gaan  De zaak werd een jaar later heropend (door andere politiefunctionarissen?) en in januari 1942 werd mijn vader alsnog gearresteerd en een half jaar later gedeporteerd."

 

 

Powered by JReviews