25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: September 1967 en September 1992

50 JAAR GELEDEN

September 1967

 

vrijdag 1 Taxichauffeur H. Teunissen heeft zijn voertuig grotendeels knalgeel gespoten. "In veel buitenlandse steden zijn de taxi's al felgekleurd", zegt hij. De Amsterdamse Taxicentrale reageert terughoudend: "Dit werkt alleen met een uniforme kleur. Als we allemaal wat gaan bedenken schieten we natuurlijk nog niets op."
zondag 3 In hetzelfde peeskamertje aan de Oudezijds Achterburgwal waar ruim vier jaar geleden de 18-jarige prostituee Sonja Kulsdom-Van der Meijden werd gewurgd, wordt in de vroege nacht haar collega Barbara van Eng (28) om het leven gebracht.
vrijdag 8 Na jarenlange klachten van buren verwijdert Bouw- en Woningtoezicht meer dan 40 katten uit een woning aan het Meidoornplein .
dinsdag 12 "Ik ben uitverkocht", reageert juwelier Meijerson van de Regulierbreestraat als hij ontdekt dat zijn zaak de afgelopen nacht vrijwel geheel is leeggeroofd.
woensdag 13 De 17-jarige damkampioen Ton Sijbrands arriveert op het Centraal Station uit het Italiaanse Livorno, waar hij het internationale damtoernooi Coupe d'Europe op zijn naam heeft geschreven. "Nu wil ik een bluesband oprichten en wat muziek gaan maken."
vrijdag 15 "Twee jaar geleden hebben we het ook al eens meegemaakt", zegt mevrouw Tinie Henger van het hoekhuis Lijnbaansgracht / Lauriergracht. Een op de brug geparkeerde vrachtwagen beladen met hout is door de handrem geschoten en met een klap tegen de gevel tot stilstand gekomen.
dinsdag 19 Draaiorgelspeler Jan de Wit en oprichter van de Pierementspartij heeft trekt als eerste een gemotoriseerde draaiorgel.
woensdag 20 Vier weken na aankomst in Artis maakt het 7-jarige olifantje Suseela haar eerste wandelingetje door de buurt. Ze moet erg wennen aan het stadsverkeer en de geluiden.
zaterdag 23 Wethouder Wim Polak onthult op de hoek Marnixstraat/Westerstraat het standbeeld De Volksvrouw, gemaakt door de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen communistische verzetsman Henk Henriët.
dinsdag 26 De elfjarige Peter Porsius beleeft zijn jongensdroom als hij na school door Johan Cruijff wordt opgehaald voor een partijtje voetbal in het kader van TROS-televisieprogramma Kleine mensjes hebben grote wensjes.
donderdag 28 Amsterdam heeft als eerste arrondisment in Nederland een vrouwelijke officier van justitie in de persoon van mr. A.H. de Vries.

Maandag 11 september 1967
Commotie rondom introductie conducteurloze tramwagen
De nieuwe tramlijn 27 van het Surinameplein naar het Centraal Station rijdt zonder conducteur – een noviteit. Ter introductie van het reizen zonder kaartcontrole schrijft het Gemeentelijk Vervoer Bedrijf (GVB) een prijsvraag uit voor een passende naam. De jury kiest uit de 21.000 inzendingen een winnaar: 'De Dievenwagen'. Het levert de twee bedenkers een jaarabonnement op. Juryvoorzitter Simon Carmiggelt bekent dat hij een voorkeur had voor de 'De Weduwe', een "typisch Mokumse naam". Maar ja, alle 140 inzenders een jaar gratis trammen te geven, was wat veel van het goede. GVB-directeur W. Ybema is furieus: "De Dievenwagen is een grove belediging voor de passagiers. Alsof ze zwartrijden op kosten van de gemeenschap." Jurylid (en cabaretière) Marijke Hoving: "De heer Ybema zou dit soort zaken met een beetje meer humor tegemoet moeten treden."
De eerste dag van het nieuwe rijtuig verloopt soepel. Slechts enkele passagiers hebben bij het in- en uitstappen moeite met het vinden van het rode knopje voor het openen van de tramdeuren. In de volksmond gaat de tram overigens 'De bloedneus' heten – de foto vertelt waarom.

 

25 JAAR GELEDEN

September 1992

 

woensdag 2 Op het stadhuis worden de eerste cursusmappen Oriëntatie op Nederland uitgereikt aan de deelnemende imams. Hans Blomsma van de Stichting Hulpverlening Marokkaanse Jongeren ziet er weinig nut in: "Deze imams komen juist vanuit Marokko om ervoor te zorgen dat landgenoten niet te veel vernederlandsen."
donderdag 3 Strikte eisen aan de homobars met darkrooms en sauna's moeten de toename stoppen van het aantal seropositieven, zegt G&GD-hoofd Roel Coutinho. vrijdag 4 Het lukt de GVB niet om de reizigersklachten fatsoenlijk af te handelen, zo'n 10.000 per jaar, oordeelt de gemeentelijke ombudsman.
woensdag 9 Een New Yorkse advocaat gaat voor de gemeente onderzoeken of een schadeclaim tegen de Amerikaanse restaurateur Daniel Goldreyer zinvol is, nu zeker is dat hij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue van Barnett Newman (Stedelijk Museum) met een verfroller heeft overgeschilderd.
vrijdag 10 Bordeelbaas Theo Heuft van Yab Yum is tevreden over de respons op een personeelsadvertentie in het Leidse universiteitsblad Mare voor "mooie meisjes met hersens".
maandag 14 Stadsdelen moeten tegen hoge premies geld lenen op de kapitaalmarkt voor onderhoud van straten en wegen. Ze hebben te weinig geld gekregen van de gemeente.
donderdag 17 Cineac hoopt met de 'riksbioscoop' het publiek weer naar de film te krijgen: f 2,50 voor een doorlopend draaiende film.
vrijdag 18 Tot teleurstelling van het gemeentebestuur en de deelraad Zuid verklaart Cultuurminister Hedy d'Ancona het Olympisch Stadion op grond van cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige aspecten tot rijksmonument.
maandag 21 Het AMC zet een particuliere bewakingsdienst in om verpleegkundigen na de laatste avonddienst in groepjes naar het metrostation te begeleiden, vanwege de recente reeks straatovervallen.
dinsdag 22 De waarde van woningen in Amsterdam is in de afgelopen vijf jaar met gemiddeld 55% gestegen.
woensdag 23 De verkeerspolitie wil dat de taximeter onder de IJkwet komt. Taxichauffeurs stellen steeds vaker overdag bij buitenlandse passagiers op de meter stiekem het duurdere nachttarief in.
donderdag 24 Het probleem van de illegale confectieateliers in de stad loopt uit hand. Justitie heeft aanwijzingen dat de georganiseerde misdaad er steeds meer bij betrokken is.
maandag 28 Op de Nieuwendijk komt een 23-jarige Duitse toerist om het leven bij een gewelddadige overval door twee Franssprekende straatrovers.

Dinsdag 29 september 1992
Veiling inboedel Gerardus Majellakerk
Na 66 jaar sluit deze maand de Gerardus Majellakerk. (Op de tekening van Max Nauta uit 1934 is de rooms-katholieke koepelkerk in de Indische Buurt acht jaar.) Vandaag is het er bomvol. Handelaren bezetten de kerkbanken tijdens de veiling van de inventaris. Religieuze voorwerpen zijn gewild. Pastoor Joop Stam ziet lijdzaam toe hoe het monumentale kerkorgel voor f 20.000,- wordt afgeslagen. "Het is heel pijnlijk. Ook al weten we al een hele tijd dat het gebouw door teruglopend kerkbezoek te groot is geworden." De Groningse horecaondernemer Henri van Wermeskerken hoop wat spullen op de kop te tikken voor een nieuw Italiaans restaurant, de Sixtijnse Kapel. "Het moet een gewijde sfeer krijgen." Verzamelaar van heiligenbeelden Gerbrand Visser wil een bod doen op een olieverfschilderij van Maria met kind. Maximaal f 600,-. Het doek, een kopie van de Italiaanse meester Grimaldi, gaat weg voor f 4250,-. Een bejaarde bezoekster kan het niet bevatten: "Ik laat hier een stukje van mijn leven achter, voor dat altaar ben ik getrouwd en mijn kinderen zijn hier gedoopt. Straks verkopen ze het bed van de pastoor nog."

50 en 25 jaar geleden: juli/augustus 1967 en juli/augustus 1992

50 JAAR GELEDEN

Juli 1967


zondag 2 Terwijl de Israëlische Amsterdammer Shmuel Garmy als opgeroepen tankcommandant aan de Syrische grens vecht in de Zesdaagse Oorlog, slaan inbrekers hun slag in zijn munt- en postzegelwinkel aan het Rokin.
maandag 3 Prinses Beatrix en prins Claus plaatsen een minuscuul bruidspaartje voor de kerkdeurtjes van de Amsterdamse Westerkerk in Madurodam.
maandag 10 Het Amsterdamse gerechtshof gaat drie agenten vervolgen voor mishandeling van de 23-jarige student Bob Bermond op 19 maart bij de opening van een fototentoonstelling over gewelddadig politieoptreden op de trouwdag van Beatrix en Claus.
dinsdag 11 Een bewoner van de Marcusstraat vind een lijk onder de gootsteenkast in het huis van de afwezige buren. De dode is volgens de recherche de "vroegere zeeman, zich de laatste tijd kunstschilder noemende" 32-jarige A. Negenman, "die bekend staat als zwerver."
donderdag 20 Vanuit Café 't Mandje op de Zeedijk vertrekt onder grote belangstelling de rouwstoet voor de zondag op 65-jarige overleden, legendarische cafébaas Bet van Beeren. Vriendin Heintje Gerber: "Iedereen hield van d'r omdat ze zo ruw en zo grof was en toch zo goed."

Augustus
 1967


woensdag 2 Bij werkzaamheden aan de IJtunnel loopt een duikerklokinstallatie onder water, kantelt en sleurt een ponton mee. De vijf ingenieurs worden gered.
zondag 6 Ajax handhaaft de verhoogde entreegelden voor het komend seizoen, terwijl er een ministerieel onderzoek loopt naar de collectieve prijsafspraak in de eredivisie.
Vrijdag 11 Op hoek Stadionweg / Diepenbrockstraat komt de 65-jarige haringhandelaar P.C. Zuiver om het leven als hij de bocht te scherp neemt en onder zijn omslaande driewielige haringkar terechtkomt.
maandag 14 Bij Tuschinski vertrekt de rouwstoet van de vorige week in New York overleden musicus en journalist Max Tak, in de vooroorlogse jaren dirigent van het bioscooporkest.
zaterdag 19 De 30-jarige Surinaamse lasser P.J.A. vlucht het politiebureau Warmoesstraat in nadat hij op de Nieuwendijk de 32-jarige boekbindster Petronella Witte heeft doodgestoken. Een groep jonge ooggetuigen wil hem lynchen.
maandag 28 In een woning in de Fagelstraat wordt het gedeeltelijk ontklede lijk aangetroffen van de Indische Nederlander A. Souman (41). De kantoorbediende is door wurging en slagen op het hoofd om het leven gebracht. De recherche vermoedt een lustmoord.


Zondag 6 augustus 1967
Hippies bieden 'pappie' Samkalden vredespijp aan
In het Vondelpark tekenen honderden hippies op de wekelijke love-in een brief aan de nieuwe burgemeester 'pappie' Ivo Samkalden. Ze nodigen hem uit "een vredespijp, gevuld met kostelijke marihuana" te komen roken. De jongeren willen ook zijn toestemming om bij regen hun activiteiten te verplaatsen naar de lege schuilkelder onder de Vondelbrug. Als het even kan met kosteloos gebruik van gas en elektra voor het bereiden van gratis uit te delen maaltijden, net als in de hippiehoofdstad San Francisco.
Deze zondag is er slechts limonade aangemaakt in de nabijgelegen fontein voor het American Hotel. Enkele dapperen laven zich met de uitgedeelde rietjes aan de openbare limonadebron. In het Vondelpark zelf worden gedichten voorgedragen, bloemen geplukt en hasjkoekjes gebakken. Groepjes jongeren spelen zakdoekje leggen. Als gastspreker Eugene een tirade begint tegen de aanwezige Duitse toeristen, roepen toehoorders hem tot de orde: "Lief wezen, lief wezen!" De politie houdt de boel in de gaten vanuit een rondrijdend busje. Tot groot verdriet van de hippies zetten de agenten geen stap in het park. Ze hadden de agenten graag bloemen in het haar gestoken en willen omhelzen.

 

25 JAAR GELEDEN

Juli 1992


zondag 5 Bij een schietpartij op de Nieuwmarkt komt een 35-jarige Chinees om het leven.
zaterdag 11 Een rondvaartboot vol naakte passagiers baart opzien: filmopnamen voor Summer in Holland, van de naturistenvereniging Vrienden Randstad Natuur. Politieagenten blazen kushandjes naar de vrouwelijke leden van de filmcrew.
woensdag 15 Het Tropenmuseum maakt de koop ongedaan van twee Boeddhabeelden, die vorige maand voor f 30.000,- gulden zijn gekocht bij veilinghuis Christie's. Ze zijn vals.
donderdag 16 Wethouder Jeroen Saris wil nagaan of de Noord-Zuidlijn deel kan uitmaken van een spoorverbinding tussen de Haarlemmermeer en Purmerend.
zondag 19 Amsterdam redt het internationale Aidscongres als de beoogde locatie Boston op het laatste moment afvalt door de Amerikaanse inreisbeperkingen voor aids- en hiv-patiënten.
maandag 20 "Seks is een van God gegeven genot", weet filmdiva Elizabeth Taylor, in de Beurs van Berlage bij de opening van de Aids Memorial-tentoonstelling Quilts for Life.
zondag 26 In het Vondelpark stuurt de politie alle handelaren, straatartiesten en waarzeggers weg na klachten van omwonenden over overlast door illegale straathandel rondom de zondagse zomerconcerten in het Openluchttheater.

Maandag 6 juli 1992
Verscherpte controles metrostations tegen drugsoverlast
De metrostations blijven een broedplaats van overlast door zwartrijders en drugsgebruikers als er niet meer geld komt voor controle, zegt GVB-directeur Ben Smit. "Er zijn wel maatregelen genomen, maar die zijn volstrekt onvoldoende om de groeiende overlast terug te dringen." Hij verdedigt zijn personeel, dat er dagelijks mee te kampen heeft.
Vorige week hielden GVB'ers een 'schoonveegactie' op alle metrostations tussen het Centraal Station en de Wibautstraat. De meeste gemeenteraadsleden oordelen er mild over. "In eerste instantie dacht ik zelfs hoera!", aldus PvdA-raadslid Duco Stadig, "Eindelijk personeel dat hart heeft voor de zaak."
Het GVB begint vandaag met een verscherpte kaartcontrole bij alle ingangen van het metrostation Centraal Station; drie 'veegploegen' reizen heen en weer tussen alle ondergrondse metrostations. Een dag later volgt een gezamenlijke actie van de politie en het GVB op metrostation Wibautstraat. Politiechef Peter Damkat van het wijkteam 's Gravesandeplein wil doorgaan tot alle junks en drugsdealers het metrostation mijden. Hulpverleners vrezen intussen voor een nieuwe golf van jonge heroïneverslaafden als gevolg van de sterk gedaalde heroïneprijs.

Augustus
1992


maandag 3 "Oh jeetje, ben ik nu een bekende Nederlander?", wil de Amsterdamse atlete Ellen van Lange weten van de Nederlandse sportjournalisten na haar gouden 800 meterrace op de Olympische Spelen van Barcelona.
woensdag 5 Helena Kok-Polder, beter bekend als Tante Leen, overlijdt op 80-jarige leeftijd.
vrijdag 7 De NS plaatst bomvrije bagagekluizen op het Centraal Station om het risico op terroristische aanslagen te beperken.
maandag 10 Slechts een stuk of honderd sportfans komen opdagen bij de huldiging van de Amsterdamse deelnemers aan de Olympische Spelen. Atletieklegende Fanny Blankers-Koen: "Wel een beetje kaal."
donderdag 20 Stadsdeel De Baarsjes gaat de overlast rond het verpauperde Mercatorplein te lijf met stadswachten, wijkagenten, buurtconciërges, huismeesters en een klachtentelefoon. Wijkwethouder Marie-Louise Boel: "Het is vijf voor twaalf!"
donderdag 27 Winkelcentrum Magna Plaza in het voormalige hoofdpostkantoor aan de Nieuwezijds Voorburgwal opent vandaag.
zaterdag 29 De Amsterdamse meidoorns worden bedreigd door de larve van de perenprachtkever, die er al honderden heeft geveld. Een proef met een biologisch bestrijdingsmiddel is mislukt.

50 en 25 jaar geleden: juni 1967 en juni 1992

50 JAAR GELEDEN

Juni 1967


zaterdag 3 Na 185 voorstellingen voor bij elkaar 219.834 toeschouwers valt in Carré het doek voor de musical Anatevka, met een glansrol van Lex Goudsmit als de Joodse melkboer Tevje.
woensdag 7 "Mijn moeder is dood", zegt de 47-jarige D.F. aan de balie van de politiepost Stadionweg. De verwarde man heeft zijn 81-jarige moeder thuis aan de Olympiakade (44-II) vermoord, zo blijkt, toen de GGD hem kwam ophalen voor verpleging in het Provinciaal Ziekenhuis in Santpoort.
vrijdag 9 Een jaar na het Bouwvakkersoproer eist de officier van justitie bij de Amsterdamse rechtbank tegen de opgepakte 39-jarige timmerman G.H.B. vier maanden gevangenisstraf wegens openlijke geweldpleging.
maandag 12 Mozes Vaz Dias heeft een gedenkteken gekregen op de naar hem vernoemde brug tussen het Jonas Daniël Meijerplein en de Weesperstraat. De vier jaar geleden overleden journalist was in 1904 oprichter van het vermaarde Persbureau M.S. Vaz Dias.
woensdag 14 "Persoonlijke pesterij van deze communistische wethouder", zegt Boerenpartij-fractievoorzitter Nico Verlaan over het plan van CPN-wethouder Harry Verheij om een beatkelder onder de brug over het Vondelpark te vestigen. "En het kost nog een half miljoen ook." Verlaan woont er om de hoek.
donderdag 15 Na 28 jaar speelt voetbalclub Blauw-Wit zijn thuiswedstrijden voortaan niet meer in het Olympisch Stadion, maar op een bijveld. "Slechts 3000 mensen onvindbaar op de tribunes, dat motiveert de spelers niet", legt manager Piet Koekebakker uit.
dinsdag 20 Grote brand in het pand van Ledikanten- en Matrassenfabriek Oost van Ruud Mostert in de Celebesstraat.
dinsdag 27 Amsterdam heeft zijn allereerste lsd-proces. Officier van justitie mr. Willem Karel baron van Dedem eist negen maanden cel tegen de 19-jarige scholier S. van der R., die acht doseringen van "het allergevaarlijkste clandestiene verdovingsmiddel dat er bestaat" in zijn bezit had.
donderdag 29 Maup Caransa doet op de jaarvergadering van Hotel de l'Europe een bod van 400% op de aandelen. "Gepraat in de ruimte", reageert commissaris en grootaandeelhouder Alfred Heineken.
"Mijn werk zit er nu op", zegt burgemeester Gijs van Hall bij zijn afscheidsreceptie in het Stedelijk Museum. "We gaan niet met tranen in onze ogen weg. We hebben een paar heerlijke jaren gehad."

Maandag 5 juni 1967
Amsterdam in actie voor Israël
"Ik ben nog nooit onder zulke rotomstandigheden zo gelukkig geweest", zegt directeur Leo Palache van de stichting Collectieve Israel Actie. Hij is aangenaam verrast over alle hulp en schenkingen na het uitbreken van de Zesdaagse Oorlog. "Er is zoveel aanbod van vrijwilligers die willen helpen dat ik mensen heb moeten weigeren." De bloeddonoractie van het Rode Kruis in zes Amsterdamse ziekenhuizen levert op de eerste dag al 891 halve liters bloed op. Een dag later vertrekken vanaf het Centraal Station de eerste vrijwilligers om vanuit Parijs door te vliegen naar het door de buurlanden belegerde land en vrijdag 9 juni is er van Schiphol een extra vlucht van de Israëlische luchtvaartmaatschappij El Al met vrijwilligers. Ook Erica Nieland (23), tweedejaars studente pedagogie, stapt aan boord: "Wat ik in Israël ga doen, zal ik daar wel horen." Niet iedereen blijkt enthousiast over de collecte op straat. In de Leidsestraat krijgt de 16-jarige collectante Joke Oudshoorn een tik in haar gezicht van een 'buitenlander'.

 

25 JAAR GELEDEN

Juni 1992


dinsdag 2 De Bijlmerbajes krijgt er vijftig celcontainers bij om het cellentekort in Amsterdam te verminderen.
Bij drie schietpartijen binnen één etmaal vallen twee doden en een zwaargewonde.
donderdag 4 De laatste jaren heeft de gemeente meer dan f 100 miljoen ten onrechte aan sociale uitkeringen uitbetaald. Er zijn onvoldoende ambtenaren om al het geld terug te vorderen.
vrijdag 5 Condomerie Het Gulden Vlies in de Warmoesstraat dreigt te moeten sluiten omdat de drie vennoten niet over de vereiste waren- en handelskennispapieren beschikken. Probleem is dat de handelsopleiding condooms niet bestaat.
maandag 9 De jeugd- en zedenpolitie arresteert twee Griekse broers op verdenking van vrouwenhandel en aanzetten tot prostitutie van twee Bulgaarse vrouwen op de Wallen.
maandag 15 Heftige onenigheid bij Groen Amsterdam. De ledenraad wil dat het royement van gemeenteraadslid Map Witte ongedaan wordt gemaakt. Zij is door het bestuur geschorst omdat ze bij stemmingen de fractieafspraken negeert. Mederaadslid Roel van Duijn ziet geen heil meer in samenwerking.
woensdag 17 Dagelijks blijven twee brandweerkazernes gesloten wegens structureel personeelstekort (er zijn snel 22 nieuwe brandweerlieden nodig) en veel ziekteverzuim als gevolg van een verziekte werksfeer. "Herstel van het onderlinge vertrouwen is van vitaal belang", meent de nieuwe commandant Hugo Ernst.
donderdag 18 Politiecommissaris Leen Dorst vindt dat volgend jaar met Pasen en Pinksteren bij wijze van experiment 80 notoire straatrovers preventief achter de tralies moeten worden gezet.
zaterdag 20 In het VU-ziekenhuis overlijdt een 80-jarige oogpatiënt na een val in een open liftschacht.
maandag 22 Zeventien van de 104 openbare basisscholen moeten de komende jaren sluiten, omdat ze te weinig leerlingen hebben volgens de nieuwe normen van PvdA-staatssecretaris Jacques Wallage. Hij denkt dat grotere scholen meer begeleiding kunnen bieden.
woensdag 24 Bij schoonveegacties op het Amstelstation zijn de afgelopen weken meer dan 100 mensen aangehouden op verdenking van diefstal en zakkenrollerij. Bijna allemaal illegalen en van Noord-Afrikaanse herkomst, aldus de politie.
donderdag 25 Diamantair en honorair consul van Cyprus T.Z. schiet een overvaller van zijn diamantslijperij aan de Amstel neer en wordt aangehouden.
zaterdag 27 Na een maandenlang ziekbed overlijdt theatermaker Geert Vissers, bekend door zijn travestiecreatie Hellun Zelluf, op 31-jarige leeftijd aan aids.

Maandag 8 juni 1992
Stankoverlast grachten na verzegeling sluizen
Stankoverlast en vervuiling van het grachtenwater in de binnenstad, verwacht de dienst Riolering en Waterhuishouding nu de sluizen in de Amstel voor Carré buiten gebruik zijn. Schuldige is de Arbeidsinspectie, die de eeuwenoude Amstelsluizen heeft verzegeld na een ongeluk met een losschietende ketting. De arbeidsomstandigheden voor het sluispersoneel zijn door het achterstallig onderhoud niet langer verantwoord. Amsterdam is bang dat andere handbediende sluizen hetzelfde lot wacht. Na een paar dagen gaan de sluisdeuren onder druk van de scheepvaart weer open. Maar nu mogen ze niet meer dicht! Vuil water uit het IJ kan ongestoord binnenstromen en doorspoelen blijft onmogelijk. Mechanische bediening op afstand kost f 40 miljoen, schat de gemeente. Critici denken dat het technisch onmogelijk is of zelfs cultureel-historisch ongewenst. Hans Grotenberg, verantwoordelijk voor het stadswaterbeheer: "Vroeger namen mensen de rust en tijd om de sluizen te bedienen. Men neemt nu geen tijd om de druk van het water op de sluisdeuren goed te benutten. Ja, dan wordt het gevaarlijk."

50 en 25 jaar geleden: mei 1967 en mei 1992

50 JAAR GELEDEN

Mei 1967


maandag 1 Op de Dam grijpt de politie hard in als na afloop van een demonstratieve 1 mei-tocht een rode vlag wordt bevestigd aan het Nationaal Monument.
zaterdag 6 De opvarenden van een Duits binnenvaartschip vissen uit het water van de Vlugthaven aan het IJ een babylijkje op.
"Het publiek mag verwachten dat er gewerkt wordt", stelt de 39-jarige Ajax-trainer Rinus Michels in een interview in Het Parool over zijn ambities met de Amsterdamse voetbalclub.
maandag 8 Provo is van plan zichzelf op te heffen, blijkt op een bijeenkomst in de voormalige Apollo-bioscoop aan de Haarlemmerdijk. Elke vorm van organisatie is strijdig met het beginsel van individuele vrijheid, menen enkele kopstukken.
dinsdag 9 Een primeur in de etalage van elektronicazaak Keppel in de Haarlemmerstraat: een Duitse kleurentelevisie met testbeeld.
woensdag 10 De door alle rellen en demonstraties overbelaste Amsterdamse politie krijgt vanaf vandaag bijstand van gemeentekorpsen uit de provincies.
donderdag 11 Artis laat de eerste ooit in Nederland geboren olifant inslapen, de 27-jarige Gina. Ze heeft ernstige ontstekingen aan haar poten
woensdag 17 Het Barlaeus Gymnasium verhuist van het centrum naar nieuwbouw in Buitenveldert, besluit de gemeenteraad.
donderdag 18 De sloop van de Maria Magdalenakerk in de Spaarndammerbuurt begint. De mozaïektegels gaan per vierkante meter weg, met korting als kopers ze zelf weghakken.
vrijdag 19 Een Amsterdamse postzegelverzamelaar koopt een vel met 100 nieuwe zomerzegels à 35 cent, dat thuis een misdruk blijkt te zijn. Waarde: f 50.000,-.
Zes leden van het Groningse studentencorps Vindicat krijgen een boete voor de 'ontvoering' vorig jaar november van het Lieverdje naar hun sociëteit.
zaterdag 20 De aanleg van de metro wordt rampzalig voor de binnenstad en schept een gevaarlijk precedent voor andere waardevolle historische stadscentra, waarschuwt secretaris Ton Koot van de Bond Heemschut.
vrijdag 26 Wat te doen als toerist in Amsterdam die in een rel belandt? Het nieuwe nummer van het satirische studentenblad Propria Cures geeft antwoord op die vraag – in het Engels, uiteraard.
dinsdag 30 Inbrekers laten de niet te kraken brandkast staan van bioscoop Cinema Royal aan de Nieuwendijk. Met een briefje: "Sorry, hij was te zwaar."

Zaterdag 20 mei 1967
Museumdirecteur Edy de Wilde brengt kaas naar Picasso
"Ik was verbaasd dat hij er zo jeugdig uitzag", vertelt Edy de Wilde een halve week later bij terugkeer in het Stedelijk Museum. De directeur heeft zelf de 90 werken teruggebracht die het museum had geleend van de 86-jarige Pablo Picasso in het Zuid-Franse Mougains. Als dank krijgt de kunstenaar ook nog een tonnetje vol Hollandse kazen. Het transport van de kostbare waar per vrachtwagen krijgt van begin tot eind politie mee. In Nederland van agenten in burger, in Frankrijk van een politiewagen met zwaailicht en een motorbrigade bewapend met stenguns.
Bij de aankomst op zaterdag in Mougains checkt echtgenote Jacqueline direct met een lijst of alle kunstwerken aanwezig waren. Dan verschijnt de grote meester zelf. Tot verrassing van De Wilde haalt Picasso herinneringen op aan zijn verblijf in Noord-Holland in 1905: de bergen van kaas, de Hollandse luchten en de forse meisjes.
"Dat onze meisjes hem als een pop behandelden, heeft de Don Juan in hem wel een knauw gegeven", zegt De Wilde lachend. "Maar ik heb een sterke indruk van een geweldige zachtmoedigheid van hem gekregen. Niet dat duivelachtige, wat je zou verwachten. Hij dronk thee gezet van worteltjes."

25 JAAR GELEDEN

Mei 1992

woensdag 6 De vissen in het Amsterdamse havenwater bevatten zoveel giftige stoffen dat consumptie onverantwoord is. Milieuorganisatie willen daarom een visverbod in een groot deel van de haven.
vrijdag 8 Stadsdeel Zeeburg stelt de sloop uit voor een gebouw aan de Zeeburgerkade dat gehuurd wordt door een Turkse moskee. Belangengroepen maakten bezwaar.
zaterdag 9 Het Gemeentearchief verwerft een amateurfilm met beelden van de schietpartij op de Dam van 7 mei 1945, toen Duitse militairen vanuit de Groote Club feestvierende Amsterdammers onder vuur namen.
dinsdag 12 De politie rolt een bende inbrekers op die 70.000 strippenkaarten heeft buitgemaakt uit het Amstel- en het Muiderpoortstation.
donderdag 14 Het voortbestaan van een groot aantal amateursportclubs staat op het spel als gevolg van de gemeentelijke bezuinigingen op sportaccommodaties, waarschuwt Paul de Lange van de Amsterdamse Sportraad.
vrijdag 15 De deken van de Orde van Advocaten in Amsterdam vraagt de Raad van Discipline om na te gaan in hoeverre advocaat John Engelsma al te nauw betrokken is geweest bij activiteiten van zijn cliënten uit de onderwereld, onder wie Klaas Bruinsma en seksbaron Charles Geerts.
zaterdag 16 Problemen tussen autotochtone en allochtone bewoners in bepaalde wijken komen niet voort uit hoge concentraties migranten, maar door onderlinge vervreemding, stelt de Federatie van Woningcorporaties.
maandag 18 Er is nog flink wat onbeschermde seks in de prostitutie. Onderzoek wijst uit dat slechts 81 procent van de Amsterdamse prostituees en 75 procent van hun klanten altijd een condom gebruikt.
Op de katholieke mavo Contardo Ferrini is het eindexamen geschiedenis van morgen per ongeluk vandaag al uitgedeeld.
donderdag 21 Bij wijze van proef worden de grachten niet meer elke nacht ververst met water uit het IJmeer.
zaterdag 23 Er dreigt aids-moeheid, zegt Leo Daanen op Aids Memorial Day in de Beurs van Berlage. "De actie gaat eruit. Homo's namen toch altijd het voortouw? Maar ik zie en hoor ze niet meer." Bijna 1000 mensen zijn inmiddels aan aids overleden in Nederland.
maandag 25 Het GVB wil kaartcontroleurs uitrusten met een draagbare computer om de gegevens van betrapte zwartrijders te kunnen natrekken.
donderdag 28 Bij invallen in twee naaiateliers in de Wigbolt Ripperdastraat en de Schinkelkade worden elf illegale Turkse werknemers aangetroffen.

Woensdag 13 mei 1992
Ajax wint in het Olympisch Stadion de UEFA Cup
Amsterdam beleeft een schitterende voetbalavond. In het Olympisch Stadion breekt na de 0-0 in de returnwedstrijd van Ajax tegen Torino een groot feest los. Dolenthousiast neemt trainer Louis van Gaal zijn assistent Gerard van der Lem op de schouders. De UEFA Cup is binnen, want de heenwedstrijd in Turijn eindigde in 2-2. De fans trekken na de huldiging te voet naar het Leidseplein onder muzikale begeleiding van de Fanfare van de Eerste Liefdesnacht. De politie heeft een makkelijke avond.
Later gaat het toch nog mis op het Leidseplein, als tramhaltes bezwijken en uit het Hirschgebouw rollen bioscoopkaartjes worden gestolen. Minder fraai was ook de grote heisa in de afgelopen weken over de toegangskaarten. De voorverkoop op 18 april aan de loketten van Ajax-stadion De Meer eindigde in een grote chaos, waarbij zelfs enkele gewonden vielen. En vandaag, op de dag van de wedstrijd, blijken de geruchten over duizenden valse entreebiljetten waar te zijn. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam rondom het Olympisch Stadion wijst uit dat een kwart van de kaartjes is gekocht op de zwarte markt en dat slechts een derde van de bezoekers uit de Amsterdamse regio komt.

50 en 25 jaar geleden: april 1967 en april 1992

50 JAAR GELEDEN

April 1967


maandag 3 De provoboot in de Korte Prinsengracht is zwaar beschadigd, vermoedelijk door jongeren die 's avonds samenkomen op het Centraal Station. "Jaloezie is hun drijfveer, omdat provo alles heeft en zij niets", weet provo Hans Tuynman.
dinsdag 4 Banketbakkerij Miltenburg in de Kinkerstraat gaat een week dicht op last van de Keuringsdienst van Waren. De 66-jarige bovenbuurvrouw R.E. Vulling heeft vrijdag j.l. de portiek 'schoongemaakt' met onverdunde lysol. Haar bezwaar tegen geluidsoverlast van de machines in de bakkerij was niet ontvankelijk verklaard.
Ajax-voorzitter Jaap van Praag bevestigt de komst van het achttienjarige talent Arie Haan, die nu nog speelt voor de amateurclub WVV uit Winschoten.
woensdag 5 Een groep van 120 mariniers uit Amsterdam en Den Helder onderneemt op het Centraal Station een 'zuiveringsactie' tegen rondhangende jongeren. Enkele mariniers proberen bij langharige jongens het haar af te knippen.
vrijdag 7 Zangeres Liesbeth List schittert op het feestdiner van de Amsterdamse diamanthandel Lewis en Zoon in het Hilton Hotel met een collier met robijnen en diamanten van de Russische keizerin Catharina de Grote ter waarde van f 5 miljoen. Vijf gewapende bewakers houden een oogje in het zeil.
zaterdag 8 "Een burgerwacht is een groot woord", zegt secretaris C.A. Koreman over het pleidooi van winkeliersvereniging Damrak om een hulpkorps ter ondersteuning van het wettelijk gezag op te richten.
maandag 10 Applaus klinkt in het Paroolgebouw in de Wibautstraat als radiopresentator Henk van Stipriaan het eindbedrag van f 240.000,- bekendmaakt van de VARA-actie ten bate van het Wiesenthal Fonds voor de opsporing van oorlogsmisdadigers.
woensdag 12 De rijksrecherche arresteert de hoofdvertegenwoordiger van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot, Wladimir Gloechow, op verdenking van "het uitleveren van staatsgeheimen aan een vreemde mogendheid".
donderdag 13 De Turkse ambassadeur opent in de Goudsbloemstraat het eerste Turkse restaurant in Nederland: Topkapi Lokantasi.
donderdag 20 "Dit is van A tot Z gelogen en wordt zomaar opgeschreven." Burgemeester Gijs van Hall ontkent dat hij ontslag wil nemen om de kritiek van de Commissie Enschedé over het Amsterdamse politieoptreden vóór te zijn.
zaterdag 22 Op het Rokin worden uit protest tegen de Griekse militaire staatsgreep de ruiten ingegooid van het Griekse consulaat.

 

Woensdag 12 april 1967
Urenlange jacht in Artis op ontsnapte neushoorn
"Neushoorn los!", klinkt het luid in dierentuin Artis. Ook oppasser Dick Bouquet, bezig met het schoonmaken van een hertenverblijf, hoort het tot zijn schrik. En inderdaad, het neushoornwijfje Farou – tien jaar oud en 1500 kilo zwaar – dendert met 70 kilometer per uur langs de dierenverblijven. Ze is doodsbang, ziet Bouquet. Hij tracht met strobalen een route te maken naar haar tijdelijke verblijf in het olifantenhuis.
"De neushoorns zitten daar omdat hun park wordt gerepareerd. Alle deuren gaan elektrisch, met uitzondering van één deur die is beveiligd met een bout en moer. Maar die zijn verdwenen." De 300 bezoekers worden in allerijl de dierentuin uit geloodst. Een urenlange jacht volgt op het ontsnapte dier, dat een spoor van vernielingen trekt.
Uiteindelijk besluit dierenarts G.M. Smits van Artis om Farou met een injectiepistool te verdoven. Pas na zeven treffers valt ze versuft neer, waarna 35 man haar met vastgebonden poten naar de olifantenstal slepen. "Ze is vannacht nog even tot leven gekomen", zegt een terneergeslagen Bouquet de volgende morgen. "Ik dacht dat ze het zou halen. Maar om half drie was het helaas afgelopen."

25 JAAR GELEDEN

April 1992


woensdag 1 Het arbeidsbureau weigert de ontslagvergunning voor 40 van de 100 werknemers van sigarettenfabriek BAT, die gaat sluiten.
donderdag 2 Stadsdeelvoorzitter Jaap Ruijgers van Zuidoost maakt zich zorgen over het grote aantal Surinamers dat legaal op een toeristenvisum op bezoek is gekomen maar nu illegaal in de Bijlmermeer verblijft.
maandag 6 Uit het water van de Kostverlorenvaart nabij de Overtoomse Sluis worden twee blote vrouwenbenen opgevist.
dinsdag 7 De veiling bij Christies van 17de-eeuws Chinees porselein uit een Chinees wrak bij Vietnam brengt f 13 miljoen op. Vijf vazen met decoraties van Amsterdamse grachtenpanden gaan voor f 126.500,- weg.
zondag 12 Legalisatie van hasj en marihuana is dé remedie tegen misdaadorganisaties die groot zijn geworden met de verkoop ervan, zegt hoofdcommissaris Eric Nordholt in het televisieprogramma De Vierde Kamer.
woensdag 15 Het nieuwe Ajax-stadion mag er komen in Zuidoost, besluit de gemeenteraad, maar als de bouwkosten uit de klauwen lopen, trekt de gemeente zich terug.
donderdag 16 Bulldog-eigenaar H. de V. krijgt een boete van f 40.000,- wegens omvangrijke hasjhandel in zijn coffeeshops. Hij ontkent elke betrokkenheid.
Zes tot zeven jaar zijn de gevangenisstraffen voor de vier mannen die vorig jaar twintig schilderijen hebben gestolen bij een nachtelijke inbraak in het Van Gogh Museum. Advocaat Bram Moszkowicz: "Dit is niet normaal meer! Het is en blijft slechts diefstal [...]."
vrijdag 17 Tientallen Ajaxfans dromen samen voor de poorten van De Meer, waar morgen de voorverkoop start van de thuiswedstrijd in de UEFA-Cupfinale in het Olympisch Stadion tegen het Italiaanse Torino.
donderdag 23 Stadsdeelraad Zuid vraagt bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een sloopvergunning aan voor het Olympisch Stadion. maandag 27 Wethouder Louis Genet wil studenten huisvesten in Bos en Lommer om gettovorming te voorkomen in straten met veel allochtonen.
dinsdag 28 Fotopersbureau Magnum eist 600 oude persfoto's op van fotograaf Willem Diepraam, die volhoudt dat hij zijn collectie bij het vuilnis heeft gevonden voor fotopersbureau ABC aan de Oudezijds Achterburgwal.
woensdag 29 Museum Fodor dicht en forse bezuinigingen op Het Nationaal Ballet, Toneelgroep Amsterdam, Carré, Paradiso, Concertgebouw en Stichting Beeldende Kunst, zijn de belangrijkste voorstellen in het Kunstenplan Amsterdam van wethouder Ernst Bakker.

Dinsdag 21 april 1992
Gijzelingsactie bij supermarkt Buikslotermeerplein
De politie is er snel bij wanneer drie met pistolen gewapende mannen in alle vroegte om 5:45 uur tijdens de bevoorrading supermarkt C 1000 op het winkelcentrum Buikslotermeerplein overvallen. Maar liefst 200 agenten omsingelen de winkel, ook een arrestatieteam met karabijnen is erbij. Wat volgt is de gijzeling van vijftien personeelsleden, van wie er al snel acht worden vrijgelaten.
Na ruim drie uur onderhandelen slaagt de politie erin de overvallers naar buiten te krijgen. Ze worden overmeesterd en geboeid en met een kap over het hoofd afgevoerd. "Schiet die klerelijers toch meteen neer", roept een buurtbewoner vanaf een flatgalerij. Hij krijgt bijval van een toeschouwster: "Wij zijn veel te lief voor dat soort lui! Ik ben op van de zenuwen, je bent nu toch bang als je boodschappen gaat doen." Over de nationaliteit van de Engelssprekende mannen tast de politie nog in het duister. Ondertussen arriveren de eerste nietsvermoedende klanten met lege boodschappentassen bij het nog afgesloten Buikslotermeerplein: "Wat is hier aan de hand?"